نشست علمی در دانشگاه محیط زیست کشور در کرج با نکات شنیدنی

کرج- ایرنا- نشست کارشناسان سازمان حفاظت محیط زیست و اساتید دانشگاه تهران با موضوع بررسی مشکلات حیات وحش و محیط زیست روز دوشنبه دردانشگاه محیط زیست مستقر در کرج برگزار شد که با مباحث علمی و شنیدنی مانند ثبت شکار کبک به عنوان میراث فرهنگی در یکی از استانهای کشور همراه بود.

 

http://multimedia.mehrnews.com/Original/1393/02/08/IMG17001645.JPG

به گزارش ایرنا و به نقل از روابط عمومی دانشگاه محیط زیست، این نشست با همکاری گروه پژوهشی مدیریت و توسعه منابع طبیعی و پژوهشکده مطالعات توسعه جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران، دفتر آموزش و مشارکت مردمی سازمان حفاظت محیط زیست و دانشگاه محیط زیست با حضور جمعی از متخصصان و اساتید دانشگاه، مدیران و دانشجویان برگزار شد.

مدیرکل دفتر آموزش و مشارکت های مردمی سازمان محیط زیست که به عنوان نخستین سخنران این همایش با اشاره به تاریخ و تمدن ایران و رفتارهای ایرانیان که همواره دوستدار طبیعت بوده اند و به آن حرمت گذاشته اند به نقد بی رحمی نسبت به طبیعت و شکار افسارگسیخته در کشور پرداخت.
ˈمحمد درویشˈ گفت: اگر امروز محیط زیست صدمه دیده است ، نتیجه رفتار خودسرانه و سیری ناپذیری برخی است که به این موهبت الهی توجهی ندارند.
وی افزود: چرا باید شکار کبک به عنوان یک میراث فرهنگی در یک استان ثبت شود؟ و رفتارهای فرهنگی و زیست محیطی دیگرمان به فراموشی بسپاریم .مدیرکل دفتر آموزش و مشارکت های مردمی سازمان محیط زیست در ادامه گفت: ما به عنوان علاقه مندان و بانیان محیط زیست می بایست در تصمیم گیری ها دخیل باشیم و اجازه ندهیم کسانیکه در این زمینه تخصص و تعهدی ندارند در تصمیم گیری های زیست محیطی حضور پررنگی داشته باشند.
درویش افزود: باید در نگاهمان به طبیعت و ارزش محیط زیست تجدیدنظر کنیم ، پیش از آنکه ضربه های جبران ناپذیر بیشتری به پیکره این نعمت ارزشمند وارد نماییم.وی در ادامه در پاسخ به سووال یکی از دانشجویان مبنی بر اینکه اگر دریاچه ارومیه در تهران یا کرج بود مسوولان بیشتر به وضعیت آن رسیدگی می کردند، اظهار کرد: اگر این دریاچه در تهران واقع بود وضعی به مراتب بدتر پیدا می کرد و باور کنید که تبعیضی اتفاق نیفتاده است.
درویش در بخشی دیگر از سخنانش به علی سلاجقه رئیس پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران و محمدی فاضل رئیس دانشگاه محیط زیست کشور که در جمع حضور داشتند ، اشاره کرد و گفت: این دو تن شباهت زیادی به هم دارند، سلاجقه به عنوان مخالف جدی با مافیای سدسازی در حوضه های آبخیز و فاضل در مخالفت با مافیای شکار و زمین خواری چهره های شناخته شده ای هستند که همین مخالفت آنها سبب شد در دوره ای از کار برکنار شوند.
***حرف های بدون پشتوانه علمی به محیط زیست صدمه می زند

استاد بازنشسته دانشگاه تهران و مشاور ارشد دانشگاه محیط زیست با اشاره اینکه کمتر ضعفی در قوانین محیط زیست وجود دارد، گفت: قوانینی که وجود دارد ضعیف نیست، در همه بخش ها قوانین ارزشمندی داریم اما زمان اجرا به آن شکل که می باید عمل نمی شود.

دکتر ˈنعمت الله خراسانیˈ افزود: برای اجرای قوانین باید دو عامل آموزش و اراده مردم در کنار هم قرار گیرد، این اقدام باید به سرعت انجام بگیرد و تعلل در اجرایی شدن آن موجب خسارت غیرقابل جبران به محیط زیست می شود.

مشاور دانشگاه محیط زیست در ادامه گفت: خوشبختانه دین اسلام و مکتب تشیع این ظرفیت را داراست که بنا به اقتضائات روز اقدام های نوینی انجام دهد به همین خاطر انتظار داریم مراجع عالی قدر و رهبران فکری جوامع مذهبی به داد محیط زیست برسند و با ابزارهایی که دارند در این خصوص هشدار دهند و اقدام کنند.

وی در پاسخ به سووالی در خصوص دریاچه ارومیه گفت: خشک شدن دریاچه ارومیه به هر علتی مخاطره آمیزه بوده و با حرف زدن و حدس و گمان نمی توان در خصوص آن به نتیجه رسید.

خراسانی گفت: عنوان کردن اینکه سدسازی 5 تا 7 درصد روی خشک شدن این دریاچه موثر بوده صحیح نیست، کسی می تواند این گونه از اعداد و ارقام استفاده کند که در این خصوص سال ها تحقیق کرده باشد نه صرفاً بر اساس گمانه زنی نظریه علمی بدهد.

وی ادامه داد: یکی از همکاران ما معتقد است و همه جا هم عنوان می کند که بگذاریم دریاچه خشک شود و خیار در آن بکاریم، یعنی انتظار دارد به دلیل شوری دریاچه حتماً خیار شور تولید شود! این گونه بدون پشتوانه علمی حرف زدن بیشتر به دریاچه صدمه می زند.

*** آسفالت و بتن عامل نابودی بخشی از اراضی کشاورزی شده است

رئیس پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در ادامه این نشست گفت: بحران آب یکی از معضلاتی است که کسی به آن توجه نمی کند.
دکتر ˈعلی سلاجقهˈ افزود: کشور از لحاظ منابع آب در وضعیت بحران قرار دارد اما در رسانه ها با افتخار اعلام می کنیم که در یزد چند تن برداشت محصول داشته ایم، این در حالی است که در یزد میزان و قیمت آب بسیار متفاوت است و اصولاً برخی سفره های آبی دیگر ظرفیت این همه فشار را ندارند.

رئیس اسبق سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور افزود: برخی کشورها روی مباحثی مانند ردپای آب و آب مجازی کار می کنند اما ما هنوز گرفتار مباحث پیش پاافتاده ای هستیم، به عنوان یک معلم دانشگاهی باید بگویم نباید مبنای توسعه یافتگی را بر آسفالت و بتن قرار دهیم زیرا آسفالت بتن عامل نابودی بخشی از زمین های کشاورزی و منابع طبیعی کشور شده است.

***بدون مشارکت مردم تصمیم های زیست محیطی نتیجه نخواهد داد

مدیر برنامه ریزی و توسعه جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران نیز در این نشست در پاسخ به پرسشی مبنی بر رابطه میان افزایش جمعیت و تخریب محیط زیست گفت: کشور ما توان افزایش جمعیت را دارد اما باید دقت کرد که به نحو متعادلی از منابع موجود استفاده کرد.

دکتر ˈاصغر کهندلˈ افزود: مباحثی مانند مشارکت مردم بومی در پروژه ها و تصمیماتی که از سوی سازمان محیط زیست در جوار آنها صورت می گیرد از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ اگر پروژه ها با خود همیاری و مشارکت مردم روستایی هماهنگ شود ضریب موفقیت بسیار بالایی خواهد داشت.

***شکار یک تقاضای واقعی است و باید آن را مدیریت کرد

عضو هیئت علمی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران که به عنوان سخنران دیگر این نشست علمی با اشاره به تعداد گونه های جانوری در کشور گفت: با موضوع شکار نمی توان احساسی برخورد کرد، گرفتن جان جانور پسندیده نیست اما این یک تقاضا است و باید آن را مدیریت کرد.
دکتر ˈافشین دانه کار ˈافزود: در کنار این مدیریت می توان از کسانی که شکار را رها می کنند تقدیر کرد و این امر تنها با مشارکت خود مردم علمی می شود، زمانی می توان به تعادل در کشتار و شکار منطقی دست پیدا کرد که فضا برای مشارکت جوامع محلی ایجاد شود.

سردبیر فصلنامه علوم و مهندسی محیط زیست افزود: در حوزه محیط زیست امری که مغفول مانده است سهم مردم است، نگاه مدیریتی هرگز مردم را مورد مشارکت قرار نداده، همه طرح ها با خروج مردم تعریف می شوند! وقتی صحبت از حفاظت از جنگل هاست نخستین ایده خارج کردن مردم و دام از جنگل است، وقتی در مورد مناطق حفاظت شده حرف می زنیم باز هم با حذف و دور کردن مردم تصمیمات گرفته می شود، ما نیاز به آموزش وسیع تر و پیوند آموزش و اجرا در طرح های بلندمدت داریم وگرنه به نتیجه معقولی نخواهیم رسید.

***مشکل محیط زیست، افراد نیست، مشکل ساختاری سیستم است

معاون دانشجویی و فرهنگی دانشگاه محیط زیست با اشاره به اینکه باید به معضلات محیط زیست از زوایای متفاوتی نگاه کرد گفت: برای مقابله با مشکلات عمومی و فراگیر و اقدام در خصوص آن دو راه حل داریم، یکی بهبود خواهی حکومتی و دیگر جنبش اجتماعی است.

دکتر ˈعلیرضا علوی تبارˈ افزود: مشکل محیط زیست، افراد نیست، مشکل ساختاری سیستم است که خطاهایش بازخورد دارد، اگر ما موفق شویم به لحاظ شکل گیری، اجرا و ارزیابی رفتاری به درستی عمل کنیم آن وقت می توان به نتیجه امیدوار بود، البته باید در نظر داشت که بهبود خواهی معمولاً محافظه کارانه است.

علوی تبار بیان داشت: جنبش های اجتماعی برای دستیابی به قدرت عمل نمی کنند، کار اصلی آنها در جریان فعالیت علیه یک مشکل تلاش برای دگرگون کردن مردم است،جامعه محیط زیست وقتی می تواند از مشکلاتش گذر کند که این دو عامل در کنار هم قرار گیرند و نهادهای اجتماعی و سمن ها نقش شکل دهی جنبش را مستقل بر عهده بگیرند.

عضو هیئت علمی دانشگاه محیط زیست گفت: نباید حل همه مشکلات را از حاکمیت انتظار داشت و جنبش های اجتماعی باید نقش فعالانه ای بر عهده بگیرند.

***سیاسی شدن موضوع محیط زیست می تواند یک فرصت باشد

رئیس دانشگاه محیط زیست در ادامه این نشست گفت: وقتی رخدادهای اجتماعی خاستگاه مردمی داشته باشد به دنبال خود می تواند بر تصمیم مدیران ارشد حاکمیت هم اثرگذار باشد و آنها را همسو کند.

دکتر ˈاصغر محمدی فاضلˈدر پاسخ به پرسشی در خصوص چرایی آموزش مدیران تصمیم گیر کشور در مقوله محیط زیست گفت: آموزش محیط زیست به مدیران یک امر واجب است ، در سازمان حفاظت محیط زیست از 15 سال پیش در چند محور به تنویر افکار عمومی پرداختیم و حتی کتابی برای تمام مدیران سطوح ارشد طراحی و آماده شد که آنها محیط زیست را صرفاً از منظر گل و طبیعت نگاه نکنند و با مشکلات هم آشنا شوند اما این کار متوقف ماند.

وی افزود: یکی از مشکلات اجتماعی جامعه این است که هر بار اصرار داریم چرخ را از نو اختراع کنیم و مدیران و برنامه های پیشین با روی کار آمدن دولت جدید به طور کامل حذف می شوند، این اتفاق برای آن طرح هم افتاد و امیدوارم سازمان محیط زیست به این مقوله حیاتی یعنی آموزش مدیرانی که محیط زیستی نیستند اما برای محیط زیست تصمیم تأثیرگذار می گیرند بپردازد.

فاضل در پاسخ به این پرسش که آیا پرداختن به محیط زیست در دولت جدید سیاسی و به منظور فرافکنی نیست گفت: اینکه حاکمیت به یک موضوع توجه نشان بدهد نه تنها بد نیست که اتفاقاً می تواند با تجمیع نیروها اثرگذاری بیشتری داشته باشد سیاسی شدن یک موضوع به این معنی نیست که تحریف شده است. لبذا باید به این مقوله به عنوان یک فرصت نگاه کرد نه تهدید، اگرچه حوزه سیاست آفات خاص خودش را هم دارد.

وی افزود: حکومت به عنوان تبلور اراده ملت برای حل مشکلات کشور ایجاد شده و نباید گفت که چون سیاست واردشده دیگر ما کارشناسان و متخصصان به آن ورود نکنیم.

وی ادامه داد: روسای سازمان محیط زیست در ادوار مختلف سعی کرده اند از پتانسیل های اجتماعی و سیاسی خود استفاده کنند که به نظر رفتاری معقول می آید، این موضوع با سیاست زدگی و به خدمت گرفتن ابزاری محیط زیست برای سیاست تفاوت دارد و خوب است رئیس سازمان از نفوذ و توان سیاسی خود به سود محیط زیست بهره می گیرد.

***دانشجویان برای انجام کارهای تحقیقاتی در تنگنا هستند

مدیر گروه پژوهشی مدیریت و توسعه منابع طبیعی جهاد دانشگاهی دانشگاه تهران که در این نشست حضور یافته بود، با اشاره به لزوم حمایت از پژوهش های دانشگاهی گفت: در زمینه محیط زیست اقدامات موثری در دانشگاه ها صورت می گیرد اما در این حوزه نیاز به حمایت و همراهی داریم.

دکتر ˈقاسم مرتضاییˈ افزود: پایان نامه های دانشجویی به واسطه تنگناهای موجود و مشکلاتی که دانشجویان با آن روبرو هستند عملاً در سازمان ها و وزارتخانه دیده نمی شوند، باید دقت داشت که بسیاری از دانشجوها به دلیل فرصت محدود برای انجام پروژه ها و دغدغه هایی مانند اشتغال و مسائل مالی توانی برای تمرکز روی تحقیقات ندارند.

نشست حفاظت محیط زیست و بررسی مشکلات حیات وحش با حضور اساتید برجسته محیط زیست کشور، جمعی از مدیران و کارشناسان سازمان حفاظت محیط زیست و با استقبال کم نظیر دانشجویان در دانشگاه محیط زیست برگزار شد.