برنامه ریزی مدیریت جامع آبخیز یک فرایند برنامه ریزی جامع مدیریت چند جانبه‌ است. تمام افرادی که در زمینة آبخیز دارای سود و منفعت[1] هستند را شامل می‌شود. این افراد با هم به­صورت یک گروه به­طور مشترک برای شناسایی مشکلات و منابع مورد توجه در آبخیز و نیز توسعه و اجرای یک برنامه آبخیزداری با راه‌حل‌هایی که پایداری اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی را به همراه داشته باشد، کار می‌کنند. برای اینکه مدیریت جامع آبخیز مؤثر باشد، طرح‌ها باید در چارچوبی که تصویری از آبخیز، اصول، فرایندها، اهداف و نتایج مورد انتظار را نمایش دهد، توسعه یابد. به­منظور اطمینان از پیشبرد فرایندها، باید تعریف مشخصی از مراحل اجرایی  و شرح مفصل از نیازها که وابسته به مقررات و سیاست خاص و تمام آنچه که یک ضرورت است برای یک برنامه مدیریت جامع آبخیز ارائه شود. بنابراین کلید پذیرش مؤثر فرایند برنامه ریزی مدیریت جامع آبخیز، داشتن یک مقررات قوی در محل با حمایت دولت در تمام سطوح فرآیند است.

مدیریت جامع آبخیز بیانگر این است که هیچ چیز به صورت انفرادی اتفاق نمی‌افتد و با روابط و استقلال درونی که وجود دارد، یک رویکرد جامع درون‌مداری برای ملاحظه عامل­های مؤثر منابع آب در یک آبخیز باید به­طور روشن توجه و درک شود. مدیریت جامع آبخیز برای توسعه پایدار (رویکرد کل‌گرا[2]) از طریق ایجاد تعادل توسعه با حفاظت زمین، آب، پوشش گیاهی و جانوران موجود در آبخیز ضروری است. مدیریت جامع حوزه آبخیز شامل راه حل­هایی است که عملکرد زیست بوم را دچار مشکل نمی­کند و تمام افراد ذینفع را با هم برای تصمیم­گیری جمعی برای توسعه یک برنامه آبخیز که جامع­نگری بوم­شناختی را مطمئن سازد کنار هم جمع می­کند. این کتاب در فصل به شرح زیر برای استفاده دانشجویان تحصیلات تکمیلی ، علاقمندان و محققان ارجمند تالیف شده است:

فصل اول :مبانی و مفاهیم مدیریت جامع آبخیز 

فصل دوم:نگرشی بر مدیریت سامانهی 

فصل سوم:آبخیزداری، مسائل و مشکلات

فصل چهارم:مفهوم استفاده چندمنظوره در آبخیزداری  

فصل پنجمبرنامه ریزی و ارزیابی در آبخیزداری  

فصل ششم:ارزیابی پایداری حوزه آبخیز 

فصل هفتم:آبخیزداری با استفاده از برنامه ریزی خطی 

فصل هشتم:کاربرد GISدر مدیریت جامع آبخیز 

فصل نهم:فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)

لازم به ذکر است که فصل ششم توسط آقای مهندس امید اسدی وفصل نهم توسط آقای مهندس قباد رستمی زاد تهیه شده است.

مدیریت جامع حوزه های آبخیز  یکی از مباحث مهم در اولویت­های پژوهشی دبیرخانه وزارت علوم، تحقیقات فناوری (عتف) است.

امید است صاحبنظران این عرصه ما را با ارائه پیشنهادهای ارزشمند یاری رسانند.

محسن محسنی ساروی(استاد دانشگاه تهران)

 قاسم مرتضایی فریزهندی

(دانشیار پژوهشکده مطالعات توسعه جهاددانشگاهی دانشگاه تهران)

BN978-964--03-6697-4شابک                                                تابستان1393



[1]. Stakeholders

[2]. Holistic approach